فراخوان اقدام فوری با رسیدن اعدامها در ایران به بالاترین تعداد در دهه گذشته
ایران مدتهاست که یکی از بالاترین نرخهای اعدام در جهان را دارد و در سالهای اخیر، استفاده از مجازات اعدام به طرز نگرانکنندهای تشدید شده است. در سال ۲۰۲۳، ایران ۷۵٪ از کل اعدامهای ثبتشده در سطح جهان را به خود اختصاص داده است.
از اکتبر ۲۰۲۳ تا اکتبر ۲۰۲۴، حداقل ۸۱۱ اعدام انجام شده است که افزایش شدیدی نسبت به سال قبل نشان میدهد و به سطحی رسیده است که تقریباً در یک دهه دیده نشده است. امسال همچنین با ۲۳ زن اعدامشده، بیشترین تعداد زنان اعدامشده در دهه گذشته را نشان میدهد.
تحقیقات به طور مداوم نشان میدهد که مجازات اعدام فاقد هرگونه اثر بازدارنده قابل اندازهگیری بر میزان جرم و جنایت است. استفاده گسترده از مجازات اعدام در ایران نه تنها نقض فاحش حق حیات، مندرج در میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR) است، بلکه نمادی از نارساییها و فساد سیستماتیک در قوه قضائیه نیز میباشد. مجازات اعدام در ایران به طور معمول پس از محاکمههایی اعمال میشود که با نقضهای جدی در روند دادرسی، از جمله استفاده از اعترافات اجباری اخذ شده تحت شکنجه به عنوان منبع اصلی محکومیت در اکثر موارد، در کنار محرومیت منظم از دسترسی به وکیل، خدشهدار شدهاند. قوه قضائیه ایران، به جای اینکه یک داور مستقل عدالت باشد، به ابزاری برای سرکوب دولتی تبدیل شده است و از مجازات اعدام برای ساکت کردن مخالفان و ایجاد ترس در میان مردم استفاده میکند.
ما از مقامات ایرانی میخواهیم که فوراً، مطابق با درخواستهای مکرر سازمان ملل متحد و سازمانهای جامعه مدنی، استفاده از مجازات اعدام را متوقف کنند و به نقصهای ساختاری در قوه قضائیه که این تخلفات فاحش را ممکن میسازند، رسیدگی کنند.
جامعه بینالمللی باید ایران را پاسخگو نگه دارد، خواستار توقف اعدام شود و از تلاشها برای اطمینان از اینکه عدالت به عنوان ابزاری برای سرکوب استفاده نشود، بلکه به عنوان وسیلهای برای حفاظت و رعایت حقوق اساسی همه افراد باشد، حمایت کند.
رژیم جمهوری اسلامی ایران با سوءاستفاده از سکوت و انفعال جامعهٔ بینالمللی، به صدور و اجرای احکام اعدام علیه زندانیان سیاسی، عقیدتی و جنسیتی ادامه میدهد. نبود واکنش قاطع و هزینهساز از سوی نهادهای بینالمللی و دولتها، این پیام را به حاکمیت ایران منتقل کرده که میتواند بدون پاسخگویی جدی، مخالفان، دگراندیشان و افراد به حاشیهراندهشده را با شدیدترین مجازاتها سرکوب کند. اعدامها نهتنها ابزار حذف فیزیکی معترضان و منتقداناند، بلکه بهعنوان ابزاری برای ایجاد رعب اجتماعی و مهار مطالبات آزادیخواهانه بهکار گرفته میشوند. تداوم این روند نشان میدهد که سکوت جهانی عملاً به چراغ سبزی برای گسترش خشونت دولتی و نقض فاحش حق حیات در ایران تبدیل شده است.