تجمع گسترده ایرانیان در لندن علیه توافق با جمهوری اسلامی: «با تروریستها معامله نکنید»
هزاران معترض مقابل سفارت آمریکا خواستار توقف اعدامها، افزایش فشار بر سپاه پاسداران و پایان سیاست مماشات غرب با حکومت تهران شدند
هزاران ایرانی مخالف جمهوری اسلامی، روز شنبه ۴ ژوئیه ۲۰۲۶، مقابل سفارت ایالات متحده در منطقه ناینالمز لندن تجمع کردند و مخالفت خود را با هرگونه توافق، امتیازدهی و مماشات دولت دونالد ترامپ با حکومت تهران اعلام کردند. این تجمع از حوالی ظهر و همزمان با گردهمایی ایرانیان در شماری از شهرهای جهان برگزار شد و بخشی از «هفته جهانی اقدام برای ایران آزاد» بود. سفارت آمریکا نیز پیشتر در اطلاعیهای از برگزاری تظاهرات ضد جمهوری اسلامی در این محل، از ساعت ۱۱ صبح تا ۵:۳۰ عصر، خبر داده بود. به گفته برگزارکنندگان و بر پایه تصاویر ثبتشده از مراسم، هزاران نفر در تجمع لندن شرکت کردند.
معترضان در جریان این گردهمایی، شعارهایی به زبان انگلیسی علیه جمهوری اسلامی و سیاست مذاکره با حاکمان تهران سر دادند. از جمله شعارهای تکرارشده در تجمع این بود: “Iran, yes; mullahs, no. They are terrorists; they must go”؛ به معنای «ایران آری، ملاها نه؛ آنها تروریستاند و باید بروند». حاضران همچنین شعار “They are murderers; they must go”، به معنای «آنها قاتلاند و باید بروند»، سر دادند. شعارهای دیگری نیز مستقیماً سپاه پاسداران، ساختار سرکوب و سیاستهای ضد حقوق بشری جمهوری اسلامی را هدف قرار میداد.
بر پلاکاردهای معترضان جملاتی از جمله «شرم بر رژیم ایران»، «با تروریستها معامله نکنید»، «رژیم ایران قابل اعتماد نیست»، «اعدامها در ایران را متوقف کنید»، «حمایت از رژیم دیکتاتوری را پایان دهید» و «به اعدامها در ایران پایان دهید» دیده میشد. حاضران از بریتانیا، آمریکا و دیگر دولتهای غربی خواستند اخراج سفرا و دیپلماتهای جمهوری اسلامی، قرار دادن کامل سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی و تعطیلی مراکز دینی و فرهنگی تحت کنترل یا نفوذ حکومت ایران در کشورهای غربی را در دستور کار قرار دهند. آنان تأکید داشتند که شبکههای سیاسی، تبلیغاتی و امنیتی وابسته به تهران نباید بتوانند از آزادیهای موجود در غرب برای حمایت از سرکوب مردم ایران استفاده کنند.
یکی از مهمترین محورهای اعتراض، آن چیزی بود که شرکتکنندگان «تناقض آشکار میان وعدههای پیشین دونالد ترامپ و سیاست کنونی واشینگتن» میخواندند. ترامپ روز ۱۳ ژانویه، همزمان با سرکوب گسترده اعتراضات ایران، از ایرانیان خواسته بود به اعتراضات ادامه دهند و اعلام کرده بود که «کمک در راه است». او همچنین گفته بود ملاقاتهای خود با مقامهای جمهوری اسلامی را تا زمان توقف کشتار معترضان لغو کرده است. معترضان لندن میگفتند ورود دوباره واشینگتن به مذاکره و ارائه امتیاز به همان حکومتی که به کشتار، بازداشت و صدور احکام اعدام برای مخالفان متهم است، نهتنها با این وعدهها سازگار نیست، بلکه به تهران برای بازسازی ساختار سرکوب و ادامه فشار بر جامعه ایران فرصت تازهای میدهد.
حاضران بهویژه تفاهمنامه ۱۴بندی تهران و واشینگتن و مذاکرات بعدی آمریکا و جمهوری اسلامی در سوئیس را مورد انتقاد قرار دادند. متن تفاهمنامه موقت که در ماه ژوئن منتشر شد، بر توقف عملیات نظامی، بازگشایی تنگه هرمز، آغاز مذاکرات ۶۰روزه، کاهش و لغو تحریمها، دسترسی تهران به داراییهای مسدودشده و تهیه طرحی دستکم ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی و توسعه ایران تمرکز داشت. با این حال، در متن منتشرشده آن، هیچ بند مشخصی درباره توقف اعدام معترضان، آزادی زندانیان سیاسی، پاسخگویی عاملان کشتار یا رعایت حقوق بشر دیده نمیشد. پس از آن نیز هیئتهای دو کشور با حضور جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، و عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در اقامتگاه بورگناشتاک سوئیس مذاکرات غیرعلنی برگزار کردند؛ هرچند ونس و عراقچی در برابر رسانهها تعامل علنی مستقیمی نداشتند.
معترضان هرگونه لغو تحریم، آزادسازی داراییها، ارائه کمک اقتصادی یا دادن فرصت تازه به جمهوری اسلامی را بدون دریافت تضمینهای روشن و قابل اجرا درباره حقوق مردم ایران، نوعی «باج دادن به یک حکومت سرکوبگر» توصیف کردند. بخشی از شرکتکنندگان خواهان ادامه حمایت آمریکا و اسرائیل از مردم ایران از طریق اعمال فشار هدفمند بر سپاه پاسداران، فرماندهان امنیتی و رهبران جمهوری اسلامی بودند. آنان تأکید میکردند که این فشار باید متوجه نهادهای سرکوب، منابع مالی سپاه، برنامههای نظامی حکومت و عاملان نقض حقوق بشر باشد و از وارد شدن آسیب به مردم عادی و زیرساختهای غیرنظامی ایران جلوگیری شود. از نگاه آنان، هدف سیاست غرب نباید نجات و بازسازی جمهوری اسلامی، بلکه محدود کردن توان حکومت برای کشتار، اعدام و خاموش کردن صدای مخالفان باشد.
تجمع ۴ ژوئیه رویدادی منفرد نبود. به گفته فعالان و برگزارکنندگان، ایرانیان مقیم بریتانیا و دیگر کشورهای غربی از ژانویه ۲۰۲۶ تاکنون، در هفتههای پیاپی و بهطور بیوقفه تجمعها، راهپیماییها و کارزارهای اعتراضی برگزار کردهاند. در لندن، این اعتراضات مقابل سفارت جمهوری اسلامی، ساختمان پارلمان، دفتر نخستوزیری و سفارت آمریکا برگزار شده و محور اصلی آنها حمایت از معترضان داخل ایران، محکوم کردن کشتار و بازداشت مخالفان و تلاش برای جلوگیری از اعدام زندانیان سیاسی بوده است. گزارش دولت بریتانیا نیز برگزاری چندین تجمع ضد جمهوری اسلامی با حضور صدها تا هزاران نفر را تنها در هفتههای نخست ژانویه ثبت کرده و تصاویر رویترز از برگزاری اعتراض دیگری مقابل سفارت جمهوری اسلامی در ماه آوریل، ادامه این فعالیتها را نشان میدهد.
این اعتراضات در شرایطی ادامه یافته است که نهادهای حقوق بشری درباره استفاده جمهوری اسلامی از مجازات اعدام برای سرکوب مخالفان هشدار دادهاند. عفو بینالملل در ماه مه اعلام کرد دستکم ۷۸ معترض، مخالف سیاسی و افراد متهم به ارتباط با گروههای ممنوعشده در معرض اعدام قرار داشتند که ۴۱ نفر از آنان در ارتباط با اعتراضات ژانویه بازداشت شده بودند. پیام اصلی تجمعکنندگان لندن این بود که هیچ توافق سیاسی، امنیتی یا اقتصادی با تهران نباید جان مردم ایران، حقوق معترضان و مسئولیت عاملان کشتار را نادیده بگیرد. آنان تأکید کردند که ایرانیان خارج از کشور به تجمعهای مستمر خود ادامه خواهند داد و اجازه نخواهند داد صدای قربانیان سرکوب و زندانیان در معرض اعدام، پشت درهای بسته مذاکرات تهران و واشینگتن خاموش شود.