تداوم نقض حقوق بشر در ایران، گزارشی جامع از سرکوب و سانسور طی سال 2023
گزارش و تحقیق: نیلوفر. ک/ سمیرا .م
نقض سازمان یافتۀ حقوق بشر، همچنین مواردی چون بازداشت، شکنجه و ناپدیدسازی مخالفان، صدور و اجرای احکام سنگین زندان و اعدام، و همچنین آزار و فشار بر فعالان مدنی و سیاسی و خانواده های آنان، همچنین تشدید تبعیض و فشار بر اقلیت های جنسی، قومی و ایدئولوژیک در ایران ادامه دارد. این گزارش حاصل گردآوری، تحلیل، مستندسازی و مستندسازی 2889 گزارش از وضعیت حقوق بشر است که توسط منابع خبری در یک سال گذشته منتشر شده است. این گزارش تحلیل هایی از جمله صدور بیش از 9353 ماه زندان برای منتقدان و محکومیت شهروندان به مجموع 8703 ضربه شلاق ارائه خواهد کرد. لازم به ذکر است که علیرغم ماهیت غیرانسانی این جنایات، رژیم ایران حداقل ۸۷۱ شهروند را اعدام کرده است. در حالی که 33 درصد اعدام ها مخفیانه بود.
در گزارش زیر بخشهای مختلفی از جمله: حقوق زنان، کارگران، کودکان و زندانیان به صورت مختصر و آماری همراه با ارائه نمودارهای مربوطه برای درک بهتر خوانندگان مورد بررسی قرار گرفته است. این گزارش اما نتیجه تلاش گسترده است.
با این حال، به دلایل واضح از جمله: رژیم ایران به سازمان های حقوق بشری اجازه فعالیت در ایران را نمی دهد – دولت از جریان آزاد اطلاعات جلوگیری می کند. علیرغم دقت بالای آن، این گزارش به تنهایی بخشی از وضعیت کامل نقض حقوق بشر در ایران را نشان می دهد.
حق حیات (اعدام)
در رسته حق حیات، در سال قبل تعداد ۸۷۱ گزارش به ثبت رسیده است که از این تعداد ۳۱ نفر در ملاء عام اعدام شدند که از میان هویت های مشخص شده اعدام شدگان، ۸۳۲ نفر از ایشان مرد یا با جنسیت نامشخص و ۳۹ تن زن بوده اند.
بر اساس این آمار استان آذربایجان غربی با ۱۶٪ سهم در اجرای احکام اعدام در ملاعام در صدر تمام کشور قرار دارد
در این آمار که رابــطه مستقیمی بـــا اعدام مخفیانه زندانیان دارد، اعدام هایی که از سوی منابع مستقل و حقوق بشری گزارش شده است مورد بررسی قرار گرفته است که بر اساس برآورد منطبق بر گزارش دهی، ۷۰٪ اعدام شدگان به صورت مخفیانه یا بدون اعلام در رسانه های جمعی اعدام شده اند.
در حوزه اعدام، اجرای حکم شهروندان نسبت به سال قبل دستکم ۳/۱۲٪ افزایش داشته است، هم چنین صدور احکام اعدام نیز با افزایش ۳۹٪ همراه بوده است. تعداد اعدام ها در ملاء عام ۳٪ نسبت به سال قبل افزایش داشته است.
در مقایسه ماهانه صدور و اجرای حکم اعدام بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر نسبت به سال قبل ۲۷٪افزایش داشته است، بیشترین صعود در این حوزه در آگوست و بیشترین نزول در فوریه و مارچ گزارش شده است.
حقوق قومی-ملی
در رسته حقوق قومی-ملی در طی سال گذشته تعداد ۵۷ گزارش و بازداشت ۱۴۰ شهروند مستند شده است.
همچنین برای ۳۰ نفر نیز ۲۲۰۲ ماه حبس تعزیری صادر شده است. در کل از ۵۷ گزارش در این حوزه ۶۰ مورد شاخص نقض حقوق بشر برای ۲۷۵ نفر به ثبت رسیده است.
در حــــــوزه اقلیت های ملی بازداشت شهروندان ۲۵/۳۸٪ نسبت به سال قبل افزایش یافته است، هم چنین صدور احکام حبس از سوی دستگاه قضایی نیز با ۲۲۱٪ افزایش همراه بوده است.
در مقایسه ماهانه نقض حقوق ملی بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر نسبت به سال قبل ۶/۴۹٪ افزایش را شاهد هستیم، بیشترین مورد نقض حقوق در این حوزه در ماه سپتامبر روی داده و بیشترین نزول گزارشگری نیز در ماه می گزارش شده است.
اقلیت های دینی و مذهبی
در این رسته در طی یک سال گذشته ۱۰۰ گزارش مورد تحقیق واقع شده است، بر این اساس ۱۸۸ شهروند بازداشت شدند، ۸ مورد تخریب اماکن مذهبی، ۲۵۸ مورد ممانعت از فعالیت اقتصادی اقلیت های مذهبی، ۲۴ مورد احضار به نهادهای امنیتی- قضایی و ۲۸ مورد محرومیت از تحصیل گزارش شده است.
۳۳ نفر از اقلیت های مذهبی از سوی نهادهای قضایی مجموعا به ۱۲۹۶ ماه حبس تعزیری محکوم شدند.
از مجموع ۱۰۰ گزارش استخراج شده در این حوزه ۹۴ مورد نقض حقوق اقلیت های مذهبی برای دستکم ۵۶۶ نفر به ثبت رسیده است.
در رسته حقوق اقلیت های مذهبی و دینی، بهائیان با ۴۳٪ سهم از گزارشات در صدر دیده بانی گزارشگران حقوق بشر قرار دارند و به ترتیب اهل سنت با ۲۹٪، دراویش با ۸۱٪، مسیحیان با ۱۶٪ ، زرتشتیان ۱% و سایر مذاهب ۳% در رده بندیهای بعدی دیده بانی قرار می گیرند. قابل ذکر است گزارشاتی که تحت عنوان “سایر” دسته بندی شده است به گزارشاتی اطلاق شده است که در این حوزه عمومیت داشته و بطور خاص در یک دسته بندی دینی قرار نمی گیرد.
در حــوزه اقلیت های مذهبی بازداشت شهروندان ۲۰۸٪ نسبت به سال قبل از آن افزایش یافته است. در مقایسه ماهانه نقض حقوق مذهبی بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر نسبت به سال قبل ۱۱٪افزیش داشته است، بیشترین صعود در این حوزه در می و بیشترین نزول در فوریه گزارش شده است.
اندیشه و بیان
در رسته اندیشه و بیان در طی سالی که گذشت، تعداد ۳۲۹ گزارش به ثبت رسیده است، ۳۹۷۲ مورد اعمال فیلترینگ اینترنتی برای سایت ها گزارش شده است، ۲۵ مورد توقیف نشریه، ،۶۷۳ نفر دستگیر شده ، ۳ مورد تهدید و ارعاب، ۷۷ مورد احضار به مراجع قضایی- امنیتی در حوزه اندیشه و بیان گزارش شده است.
در سال قبل در این حوزه، ۶۷۹ نفر از سوی مراجع قضایی به ۵۸۵۵ ماه حبس تعزیری ،۱ میلیارد ۸۰۶ ملیون ۳۶ ریـال جریمه نقدی، ۱۳۳۸ ضربه شلاق ۹ مورد محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم شدند.
هم چنین ۶۰۱ مورد جمع آوری ماهواره نیز از سوی گزارشگران و رسانه های دولتی گزارش و ثبت شده است. از مجموع ۳۲۹ گزارش استخراج شده در این حوزه ۳۱۴ مورد نقض حقوق بشر حداقل برای ۲۳۶۷ نفر به ثبت رسیده است.
در حـوزه اندیشه و بیان گزارشات بازداشت شهروندان ۲۷۶٪ نسبت به سال قبل از آن افزایش داشته است، همینطور صدور احکام از سوی دستگاه قضایی بر اساس تعداد افراد محاکمه شده با ۳۱۲٪ افزایش همراه بوده است.
در مقایسه ماهانه نقض آزادی اندیشه و بیان بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر، این رسته نسبت به سال قبل ۵۴٪ افزایش داشته است، بیشترین صعود در این حوزه در آگوست و بیشترین نزول در دسامبر گزارش شده است.
اصناف
در حقوق سندیکایی، اتحادیه ها و اصناف در سال قبل تعداد ۱۱۵ گزارش به ثبت رسیده است که از این گزارشات جمعا ۲۸ مورد بازداشت فعالان صنفی، ۱ مورد محاکمه فعالین حقوق صنفی، ۴۶۳ مورد پلمپ اماکن گزارش شده است. همچنین در این رسته ۲ تن از سوی دستگاه قضایی به ۶۰ ماه حبس تعزیری و ۳ماه تعلیقی محکوم شدند. ۱۱۵ مورد گزارش در کل در این رسته گردآوری شده است که شامل۱۲۱ مورد نقض حقوق بشر برای۶۱۸۸ نفر محسوب می شود.
در حوزه اصناف بازداشـت شـهروندان ۳۸٪ نسبت به سال ۲۰۱۷ افزایش داشته است، هم چنین صدور احکام حبس از سوی دستگاه قضایی نیز با افزایش ۶۸٪ همراه بوده است.
در مقایسه ماهانه نقض حقوق اصناف بر اساس تعداد نقض موردی حقوق بشر نسبت به سال قبل ۲۰٪ افزایش داشته است، بیشترین صعود در این حوزه در نوامبر و بیشترین نزول در فوریه گزارش شده است.
حقوق آکادمیک
در حوزه حقوق دانشگاهی نیز 530 گزارش در سال گذشته به ثبت رسیده است که در مجموع شامل 280 مورد بازداشت دانشجو، 96 احضار به دادگاه، 33 مورد احضار کمیته انضباطی، 150 ستاره محرومیت دانشجویی بوده است. در حوزه حقوق دانشگاهی نیز بازداشت دانشجویان نسبت به سال قبل 87 درصد افزایش داشته است. همچنین صدور احکام حبس از سوی قوه قضائیه ۲۲ درصد افزایش داشته است. بر اساس آمار نقض حقوق بشر به صورت ماهانه، میزان نقض حقوق دانشجویان نسبت به سال قبل 33 درصد افزایش یافته است.